Yatırımcının bilmesi gereken bilanço kalemleri arasında bazıları son derece önemli gelebileceği gibi bazıları da üzerinde pek durulmaması gereken konular arasında görünebilir. Ancak ilk olarak şunu söylemeliyiz ki, bir şirketin hisse senedini almak isteyen yatırımcı aynı zamanda o şirkete bir yerde ortak olacak yatırımcıdır. Nasıl ki bir alışveriş yaparken ve özellikle de söz konusu alışveriş esnasında cebimizden ciddi miktarda paralar çıkacaksa hemen her konuda bilgi sahibi olmak isteriz, hiçbir ayrıntıyı atlamak istemeyiz, yatırım konusunda bilanço kalemlerine de aynı şekilde yaklaşmamız gerekir. Yani her bir bilanço kalemine önem vererek yaklaşmak ve konuyla ilgili değerlendirmeyi bu çerçevede yapmak isabetli olacaktır.

Her başarılı yatırımcı, yatırım yaparken ya da bir başka ifadeyle hisse senedi alıp satarken mutlaka somut veriler üzerinden hareket eder. Hiçbir zaman duygularını karıştırmaz ve eldeki veriler üzerinden çeşitli öngörüler ortaya koyarak sürecin sonucunda da para kazanmak ister. Dolayısıyla yatırımcı, hisse senedi alıp satarken somut verilerden yani bilanço kalemlerinden de etkili şekilde yararlanmalıdır. Bunun için de ilk olarak iyi bir araştırma yapmak sonrasında da elde edilenleri iyi bir şekilde değerlendirmek elzemdir. Şimdi yatırımcıların bilmesi gereken önemli bilanço kalemlerinden bahsetmeye başlayabiliriz.

Satış Verileri

Kuşkusuz şirketlerin para kazanmak istekleriyle birlikte temel amaçları ortaya koydukları ürünün ya da hizmetin satılmasıdır. Dolayısıyla bir şirketin performansını görmek için ilk bakılması gereken bilanço kaleminin belli dönem ya da dönemler içindeki satış verileridir. Eğer satışlar istenilen seviyede ise ve hatta beklentilerin üzerinde ise şirketin değeri de artış yönünde seyretme eğiliminde olacaktır. Bu açıdan yatırımcı, ilk olarak şirketin genel ve yakın zamandaki satış verilerini incelemelidir.

Kâr

Halka arz olan şirketler belli aralıklarla satış ve kâr verilerini paylaşırlar. Bu paylaşımlar genellikle çeyrek ya da yarım dönemlik olarak gerçekleşir. Yılda bir kere de bir önceki yıla dair gelir ve kâr verileri paylaşılır. Yatırımcı, şirketin gerçekleştirdiği satışlar sonrasında ortaya çıkan kâr verilerini de dikkate almalıdır.

Yatırımcıların Bilmesi Gereken Önemli Bilanço Kalemler
Yatırımcıların Bilmesi Gereken Önemli Bilanço Kalemler

Sermaye

Her şirketin faaliyete geçebilmesi ve faaliyetini sürdürmesi açısından belli bir maddi güce sahip olması gerekir. Bu maddi gücü sermaye olarak ifade etmemiz de yanlış olmayacaktır. Bununla birlikte şirketin kuruluşunda yer alan ya da sonradan dahil olanların ortaya koydukları sermaye veya yatırım miktarının kazanç sağlamak açısından hayati önemi bulunmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken, şirketin borç verileri ile sermaye verileri arasındaki ilişkidir. Zira borç, sermaye miktarı kadar ya da daha fazla ise yatırımcı açısından uzak durulması gereken şirketler arasında yer alması da muhtemeldir. Dolayısıyla sermaye ne kadar büyük ise şirketin değeri de aynı doğrultuda da artacaktır.

Satış Maliyeti

Bir ürünün ya da hizmetin müşteriye ulaşana kadar yapılan harcamaların yanı sıra söz konusu ürün ya da hizmetin tanıtımı için harcanan tutarları bir araya getirdiğimizde o ürünün ya da hizmetin maliyetini de görmüş oluruz. Bununla birlikte ortaya çıkan ürün başı maliyetle birlikte o ürünün satışı ile elde edilen miktar arasındaki fark son derece önemlidir. Diğer yandan burada önemli olan bir başka unsur da maliyet harcamalarının nerede yapıldığı ve ortaya çıkan ürün ya da hizmetin nerede satıldığıdır. Çünkü her ülkede paranın değeri farklıdır ve bir ülkedeki X TL bir başka ülkede 3X TL değerinde olabilmektedir. Dolayısıyla işgücü ve diğer harcamaların nerede gerçekleştiği ve ortaya çıkan ürün ya da hizmetin nerede satıldığı da dikkate alınmalıdır.

FVAÖK (Faiz, Vergi, Amortisman Öncesi Kâr)

Yatırımcılar açısından belki de en karmaşık ve ürkütücü görünen bilanço kalemlerinden biri olarak FVAÖK gösterilebilir. Zira hesaplaması oldukça güç olmakla birlikte detaylı muhasebe çalışması gerektirmektedir. Kısaca tanımlamamız gerekirse, bir şirketin operasyon çalışmaları sonrasında elde ettiği brüt kârdır. Çünkü her şirket, içinde bulunduğu sektöre ve ülkeye bağlı olarak değişen miktarlarda başta devlet olmak üzere çeşitli yönlerde harcamalar yapar. Faiz, vergi, amortisman ve bunlara ekleyebileceğimiz bazı ekleri de sayarsak birtakım ödemeler yapılması gerekir. İşte bu ödemelerin yapılmasından önce şirketin elde ettiği kâr miktarına FVAÖK denir.

Yatırımcıların Bilmesi Gereken Önemli Bilanço Kalemler
Yatırımcıların Bilmesi Gereken Önemli Bilanço Kalemler

Faaliyet Giderleri

Şirketin ortaya koyduğu ürün ve hizmetlerin tanıtımı, pazarlanması ve yönetimin gerçekleşmesi için harcanan genel miktarı göstermektedir. Söz konusu miktarlar şirketin organizasyon yapısına, hedef kitlesine ve ürün ya da hizmetin piyasadaki tanınmışlığına bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Finansman Giderleri

Hemen her şirketin borcu ya da bir kredi ödemesi söz konusudur. Tabii ki borcu olmayan ya da kredi çekmeye gerek duymadan yaşamını sürdüren şirketler de bulunmaktadır. Ancak finansman giderleri bilançosu genellikle her şirkette görülmektedir. Söz konusu borçların ödenmesi, bu borçlara bağlı olarak ortaya çıkan faiz ve eğer üretim ya da satış aşamalarının herhangi birinde uluslararası alışveriş söz konusu ise kur farkları da finansman giderleri arasında gösterilmektedir.

Diğer Gelirler

Şirketler, yalnızca sattıkları ürün ya da hizmetler üzerinden değil aynı zamanda çeşitli yatırımlar üzerinden de gelir elde edebilirler. Buna küçük bir örnek vermek gerekirse, bir mağaza zinciri sahip olduğu ya da kiraladığı belli bir alan içinde bir başka mağazanın yer almasına da izin verebilir ve bunun karşılığında ödeme alır. Meselâ bir giyim mağazası içinde bir kahve dükkanı olabilir.

Tabii ki mağazanın büyük olması halinde bu seçenek devreye girebilir. Diğer yandan özellikle de büyük marketlerde alışveriş yaptıktan sonra ve kasaya ödemeyi de yaparak çıkmaya hazırlandığımız esnada telefon aksesuarı, şekerleme ya da çeşitli tanıtım alanları ile karşılaşırız. İşte bu alanlar ilgili büyük marketten tarafından kiraya verilmektedir ve market sattığı ürünlerin yanı sıra bu kiralar sayesinde de çeşitli oranlarda gelir sağlamaktadır. Bu örnektekilerin yanı sıra şirketin elinde bulunuyorsa tahvil, repo, bono bunlara benzer değerli evraklar da diğer gelirleri oluşturmaktadır.

Nakit ve Nakde Hazır Değerler

Bu konuda en popüler örneğin Apple olduğunu ve sadece bu özelliği ile bile yatırımcıların gözünde harikulade bir yatırım alanı olarak görüldüğünü söyleyebiliriz. Kimi ülkelerin sahip olduğundan çok daha fazla nakit varlığa sahip olan şirket, bu sayede dünyanın en değerli ilk birkaç şirketi arasında rahatlıkla yer alabilmektedir. Nakit varlıkların yanı sıra çok kısa sürede nakde dönüştürebilecek varlıklar da yatırımcıların oldukça dikkate aldıkları bilanço kalemleri arasında bulunmaktadır.

Kısa Vadeli Borçlar

Şirketin, müşterilerine sunduğu ürün ya da hizmetin gerçekleşmesine adına yapılan ödemelerin, öz konusu ürün ya da hizmetle ilgili kazancın tahsil edildiği ana kadar geçen süreç içindeki harcamalar kısa vadeli borç olarak değerlendirilmektedir. Aynı zamanda şirketin organizasyon yapısı ve iş modeli hakkında önemli bilgiler içeren bu durum, şirketin ne kadar kısa süreli borç altına girmesi gerektiği ve ilgili borcun mevcut olduğu esnada finansal yapının ne şekilde durduğu gibi değerlendirmeler açısından önemlidir.

Yatırımcıların Bilmesi Gereken Önemli Bilanço Kalemler
Yatırımcıların Bilmesi Gereken Önemli Bilanço Kalemler

Sabit ve Taşınmaz Varlıklar

Şirketlerin sahibi oldukları araziler, binalar taşınmaz varlıklar olarak gösterilebilecekken, eğer varsa kullanılan ekipmanlar, fabrika araçları ve buna benzer unsurlar sabit varlıklar olarak değerlendirilmektedir. Tüm bu varlıklar da şirketin bilanço kalemleri arasında yer almaktadır.

Nakit Akışı

Tüm bu hesaplamaların sonrasında ortaya çıkan performans olarak da görebileceğimiz ya da hemen her yatırımcının en sevdiği konulardan biri olarak sunabileceğimiz ortaya çıkan net gelir, nakit akışı kalemi altında belirmektedir. İlgili ürünün ya da hizmetin maliyeti, diğer tüm finansal harcamalar ve vergiler gibi unsurların eklenmesine karşın, ürün ya da hizmetin sağladığı gelir arasında yapılan hesaplamalar sonrasında ortaya çıkan net tutar şirketin başarısı için en önemli işaretler arasında yer almaktadır.

Yatırımcıların şirket hisselerine ortak olmaları ya da bir başka deyişle şirketlerin hisse senetleri üzerine yatırım yapmaları için en çok kullandıkları mecraların borsa ve forex piyasaları olduğunu biliyoruz. Bu kapsamda dileyen okurlarımızın Forex Nasıl Oynanır ve Borsa Nasıl Oynanır isimli yazılarımızı okuyabileceklerini ifade edebiliriz. Diğer yandan ülkemizde yani Borsa İstanbul’da yer alan şirketlerin hisse senetlerini takip etmeyi arzulayan ziyaretçilerimiz de Canlı Borsa sayfamızı ziyaret edebilirler.

CEVAP VER

Lütfen yorum yapınız.
Lütfen adınızınızı giriniz.