Repo sözcüğü İngilizce repurchase agreement sözcük öbeğinden türetilerek oluşturulmuştur. Nitekim bu yatırım aracı yabancı kaynaklıdır. İlk önce yurtdışında kullanılmaya başlanmıştır. Bu sözcük öbeğinin anlamı geri satın alma sözleşmesidir. Geri satın alma derken neyi kastettiğimizi yazımızın devamında bulacaksınız.

Bankalar, yatırımcılara sabit gelirli ve kısa vadeli bir menkul kıymeti satar. Ancak bu satış, geri satın alma işleminin ne zaman olacağının belirlenmesiyle gerçekleşir. Yani menkul kıymeti satın aldığınızda aslında onu ne zaman yeniden satacağınız da belirlenmiştir. Dolayısıyla belirlenen bu kısa vadede elde ettiğiniz kazanç, menkul kıymeti geri sattığınızda elinizden çıkan anaparanın üstüne eklenerek yatırım hesabınıza aktarılır.

İşte bu işlem sırasında banka ile sizin aranızda satma ve yeniden satın alma tarihlerinin belirtildiği bir sözleşme imzalanır. Buna repurchase agreement (repo) yani geri satın alma sözleşmesi denir. Bu aslında bir geri alma taahhüdüdür. Yani banka, size sattığı menkul kıymetleri geri satın almayı taahhüt eder. Siz de elinizdeki enstrümanı bankaya geri satacağınızı taahhüt edersiniz.

Repo genellikle risk almak istemeyen yatırımcıların tercih ettiği bir yatırım şeklidir. Bunun sebebi zarar etme olasılığının çok düşük olmasıdır. Repo yatırımını seçen kişiler sabit getiri elde etmeyi ve bunu da kısa vadede kazanmayı amaçlarlar. Repo ile işlem yapabileceğiniz yani repo işlemlerinde alımı ve satımı yapılan menkul kıymetler arasında devlet tahvilleri, banka bonoları ve hazine bonolarını sayabiliriz.

Repo Nedir ve Nasıl Yapılır
Repo Nedir ve Nasıl Yapılır

Bu yatırım araçlarının yanı sıra Kamu Ortaklığı İdaresi ve Toplu Konut İdaresi tarafından ihraç edilen borçlanma senetleri de repo işlemi yapabileceğiniz araçlardandır. Kısa vadede yüksek faiz getirisi olan bu araçlar genellikle yatırımcılar tarafından çokça rağbet görmektedirler. Ayrıca Piyasada ya da borsada işlem gören VDMK dışındaki diğer borçlanma senetleri de bankalar aracılığıyla satın alabileceğiniz ve yüksek kâr edebileceğiniz diğer enstrümanlardır.

Repo yatırım şeklinin ilk zamanlarda yurtdışında kullanıldığını ve yatırımcılar tarafından çok ilgi gördüğünü belirtmiştik. Türk yatırımcıların repo ile tanışması ise 1980’li yılların son çeyreğinden itibaren gerçekleşmiştir. Birikimleri değerlendirmenin en az riskli hâli olan repo, bu tarihten beri kısa vadeli yatırımlar için en uygun yatırım biçimlerinden biridir. Diğer yatırım araçlarında yatırımcıların birikimlerini kaybetme ve zarar etme olasılığı repoya göre daha yüksektir. Sahip olduğu bu niteliklerle repoyu, altına benzetebilirsiniz.

Repo Ne Zaman Yapılmalıdır?

Repo yani geri satın alma sözleşmesi yapmak için en uygun zaman enflasyonun yüksek olduğu zamanlardır. Çünkü bu dönemlerde faizler de yüksek olur. Enflasyonun ve faizin yükselmesi demek, sizin de tahmin edeceğiniz üzere, yüksek repo getirisi demektir. Türk yatırımcılar genellikle bu dönemleri nasıl fırsata çevireceklerini, faizden nasıl avantaj sağlayabileceklerini ve ellerindeki nakit parayı en iyi nasıl değerlendirebileceklerini bilirler.

Öyle ki, yatırımcılar genellikle repo ile bir, üç ya da beş günlük repo işlemi yaparlar. Yani nakit paralarını belirli süreyle repo işlemine yatırırlar ve bir, üç, beş günlük faiz getirisi elde ederler. Bu yüzden yatırım yapmak için iyi öngörülere sahip olmak ve ileriki dönemlerde nasıl gelişmeler olabileceğini önceden tahmin etmek büyük önem taşımaktadır.

Repo Nedir ve Nasıl Yapılır
Repo Nedir ve Nasıl Yapılır

Repo Nasıl Yapılır?

Şimdi repo (repurchase agreement) yani geri satın alım sözleşmesinin nasıl yapıldığını anlatacağız. Eğer repo işlemi yapmak istiyorsanız elbette, repo bankalar aracılığıyla yapıldığı için güvendiğiniz bir banka ile görüşmelisiniz. Size en uygun olan yani sizin kâr amacınızı en iyi şekilde karşılayacak menkul kıymetin hangisi olacağına karar vermelisiniz. Ancak bu kararı, sizin amacınızı bildiği takdirde, bankanıza da bırakabilirsiniz.

Bu noktada bilmeniz gereken unsur, alımı ya da satımı gerçekleştirilen menkul kıymetin yatırımcıya verilmediğidir. Yani siz, belirlenen tarihlerde satın alımını gerçekleştirdiğiniz menkul kıymeti fiziksel anlamda almazsınız. Bunun yerine banka, menkul kıymeti sizin için T.C. Merkez Bankasının bloke olan hesaplarında ya da İstanbul Takas ve Saklama Bankası Takasbank A.Ş.’de saklar. Bu muhafaza işlemi yönetmelikler doğrultusunda yapılır. Repo işlemi karşılığında size bir makbuz verilir. Bu makbuzu, repo vadesi dolduğu zaman anaparanızı ve elde ettiğiniz geliri nakit olarak almak için kullanırsınız.

Repo Nedir ve Nasıl Yapılır
Repo Nedir ve Nasıl Yapılır

Repo (repurchase agreement)’da sözü geçen menkul kıymetin sizin tarafınızdan ne zaman satın aldığı, sizde ne kadar süre ile kalacağı ve banka tarafından sizden ne zaman geri satın alınacağı belirtilir. Siz de menkul kıymeti satın aldığınıza dair bankaya anaparayı ödersiniz. Belirtilen vade dolduğunda ödediğiniz anaparaya ek olarak süre içinde kazandığınız tutarı geri alırsınız. Böylece banka sizden sözü geçen menkul kıymeti geri satın alır.

Anaparaya ek olarak size ne kadar geri ödeme yapılacağı banka tarafından iki şekilde hesaplanır. Birinci hesaplama yönteminde menkul kıymetin bugünkü fiyatı göz önüne alınır ve bu fiyata repo süresi kadar faiz eklenir. Elde edilen tutar, size ödenecek tutardır yani anaparaya ek olarak kârdır. İkinci hesaplama yönteminde dönemin piyasa koşulları, repo işlemi yapılan menkul kıymetin fiyatını değiştirecek gelişmeler ve benzeri koşullar ve repo süresi göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

Repo sahip olduğu özellikler göz önüne alındığında, doğru kararlar verdiğiniz takdirde yüksek kazançlar getirebilecek bir yatırım şeklidir. Yüksek risklerden kaçmak istiyorsanız bankanızla repo işlemi hakkında görüşebilirsiniz.

Borsa Nedir ve Borsa Nasıl Oynanır başlıklı yazılarımızı inceleyerek birikimleri değerlendirme, yatırım araçları ve benzeri pek çok bilgiye ulaşabilirsiniz. Ayrıca Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerini canlı olarak Canlı Borsa sayfamıza giderek takip edebilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorum yapınız.
Lütfen adınızınızı giriniz.