Price earning ratio” anlamına gelen “fiyat kazanç oranı”, borsada işlem gören hisse senetlerinin, piyasada nasıl fiyatlandığının ve şirketin mali yapısı ile orantılı olarak yatırımcılara gösterge olan bir araçtır. Fiyat kazanç oranı F/K ile gösterilir, İngilizcesi ise P/E’dir.

Şirketler halka arz olurken, sermaye yapısı ve halka arz oranına göre paylara bölünür. Bu dağıtım sonrasında, şirket belirli oranda halka açılarak öncelikle talep toplar, sonrasında ise belirli kurallara bağlı olarak işlem görür.

Dolaşımdaki hisse senedi miktarı ya da paylar, ikinci el piyasada sürekli el değiştirerek şirketin mali performansına ve piyasa şartlarına bağlı olarak sürekli müzayede edilerek, yeniden fiyatlanır. F/K oranı ise borsada işlem gören hissenin, şirketin mali performansına bağlı olarak, ucuz mu, olması gerektiği seviye mi, yoksa pahalı fiyattan mı işlem gördüğünü yatırımcılara gösterir.

Hesaplama Yöntemi:

Şirket Net Karı / Hisse Senedi Sayısı = Hisse Başına Kar

Hisse Senedi Fiyatı / Hisse Başına Kar = Fiyat Kazanç Oranı

Yukarıdaki formülü örneklendirmek gerekirse;

100.000.000 paydan oluşan bir şirket, %10 oranında halk açılsın. Borsaya kote edilen pay miktarı 1.000.000 olacaktır. Borsada işlem gören hisse senedi 1 yılın sonunda %20 değer kazansın ve 12 Liradan 15 Liraya yükselsin. Aynı bir yıllık dönemde şirket net karını 5.000.000 Lira olarak açıklamış olsun. Yukarıdaki formüle göre;

5.000.000/1.000.000 = 5 ( hisse başı kar)

15/5 = 3 (F/K oranı) olarak hesaplanır.

Rasyonel anlamda ise yatırımcılar F/K oranını nasıl hesaplandığı değil, nasıl yorumlandığıyla ilgilendirmektedir. F/K oranını yorumlarken, belirlenen hisse senedinin sektör içerisindeki konumu önem taşımaktadır. Örneğin bankacılık sektöründe faaliyet gösteren a,b,c,d ve e bankalarının F/K oranları sırasıyla 1,2,3,4 ve 5 olsun. Bu beş F/K oranının ortalamasına bakıldığında  1+2+3+4+5’in toplamı 15 olarak çıkacaktır.

15/5’ten çıkan 3 sonucu, 5 şirketten oluşan hayali bankacılık sektörünün F/K ortalamasının 3 olduğunu gösterecektir. Yatırımcının almak istediği b hisse senedinin fiyatı 2 olarak görülmektedir, ancak F/K oranının hesaplandığı dönemin başında ilgili hisse 0.85 kuruştan işlem görsün. Bunun anlamı, hissenin ilgili dönemde 2 – 0.85= 1.15 kar ettiği olacaktır. Yukarıdaki formülden hatırlanacağı gibi hisse senedi fiyatının, hisse başına kara bölünmesi ile F/K oranı hesaplanmaktaydı.

Hisse Senedi Fiyatı / Hisse Başına Kar = Fiyat Kazanç Oranı

X / 1.15 = 3

X = 3.45

Hisse senedinin, sektör F/K oranına göre işlem görmesi gereken fiyatın 3.45 olması, 2 Liradan işlem gören hissenin 2 Liradan 3.45’e yükselme potansiyeli taşıdığı anlamına gelecektir.

CEVAP VER

Lütfen yorum yapınız.
Lütfen adınızınızı giriniz.